Ekran PPI ve Piksel Yoğunluğu Hesaplama

PPI nedir?

PPI (pixels per inch), bir ekranın her inçine kaç piksel sığdığını gösterir. Görüntü netliğini belirleyen asıl ölçü budur — çözünürlük tek başına değil.

Aynı 1920×1080 çözünürlük, 15 inçlik bir dizüstünde net görünürken 32 inçlik bir monitörde tanecikli durur. Çünkü pikseller aynı sayıda ama çok daha geniş bir alana yayılmıştır.

PPI nasıl hesaplanır?

Önce çözünürlüğün köşegeni Pisagor ile bulunur, sonra inç cinsinden köşegene bölünür:

• PPI = √(Yatay piksel² + Dikey piksel²) ÷ Köşegen (inç)

27 inçlik bir 1920×1080 monitör için: √(1920² + 1080²) = 2202,9 piksel köşegen. 2202,9 ÷ 27 = 81,6 PPI.

Aynı ekran 24 inç olsaydı 91,8 PPI, 32 inç olsaydı 68,8 PPI olurdu. Bu yüzden büyük monitör alırken çözünürlüğü de yükseltmek gerekir.

Hangi PPI değeri iyi?

• 80 PPI altı: Yakın mesafede pikseller belli olur. 27 inç Full HD monitörler bu gruptadır ve metin kenarları tırtıklı görünür.
• 90-110 PPI: Klasik masaüstü aralığı. 24 inç Full HD ve 27 inç QHD buradadır; çoğu kullanıcı için yeterlidir.
• 110-160 PPI: Yüksek yoğunluk. 27 inç 4K ve çoğu dizüstü. Metin belirgin şekilde nettir.
• 200 PPI üzeri: Telefon ve tablet sınıfı. Ekrana çok yakından bakıldığı için bu yoğunluk gereklidir.

“Retina” aslında ne demek?

Retina, bir çözünürlük değeri değil bir ilişkidir: normal izleme mesafesinden bakıldığında insan gözünün tek tek pikselleri seçemediği yoğunluk.

İnsan gözünün ayırt etme sınırı yaklaşık bir açı dakikasıdır. Bu yüzden ekrana ne kadar yakından bakıyorsanız o kadar yüksek PPI gerekir:

• Telefon (~30 cm mesafe): yaklaşık 290 PPI gerekir
• Dizüstü (~50 cm): yaklaşık 175 PPI
• Masaüstü monitör (~70 cm): yaklaşık 125 PPI
• Televizyon (~250 cm): yaklaşık 35 PPI

Bu yüzden 55 inçlik bir 4K televizyon (80 PPI) salondan bakıldığında kusursuz görünürken, aynı yoğunluktaki bir monitör masada tanecikli durur.

PPI ile DPI aynı şey mi?

Hayır, ama sık karıştırılırlar:

• PPI: Ekranlar için — inç başına piksel.
• DPI: Baskı için — inç başına nokta (mürekkep damlası).

Baskıda 300 DPI kaliteli iş için standarttır. Bir görselin baskıda kaç santim çıkacağını bulmak için piksel boyutunu 300’e bölüp 2,54 ile çarpmanız gerekir: 3000 piksel genişliğindeki bir fotoğraf, 300 DPI’da 25,4 cm basılır.

Ölçekleme neden gerekli?

Yüksek PPI’lı bir ekranda işletim sistemi ölçekleme yapmazsa yazılar okunamayacak kadar küçülür. Windows ve macOS bu yüzden %125, %150, %200 gibi ölçekleme uygular.

Tam sayı katları (%200) en temiz sonucu verir çünkü her mantıksal piksel tam olarak dört fiziksel piksele karşılık gelir. %125 ve %150 gibi kesirli oranlarda bazı uygulamalarda hafif bulanıklık görülebilir. 27 inç 4K ekranlarda bu yüzden %150 ölçekleme tartışma konusudur.