Not Ortalaması Hesaplama (AGNO)

Ağırlıklı not ortalaması (AGNO) nasıl hesaplanır?

Üniversitelerde not ortalaması, derslerin notlarının basit ortalaması değildir. Her dersin kredisi kadar ağırlığı vardır. 6 kredilik bir dersten aldığınız not, 2 kredilik bir dersten aldığınız nottan üç kat daha etkilidir. Formül şudur:

• AGNO = Σ (Ders kredisi × Ders katsayısı) ÷ Σ Ders kredisi

Yani her dersin kredisini o dersin 4’lük karşılığıyla çarpar, hepsini toplar ve toplam krediye bölersiniz.

Örnek

Dört ders alan bir öğrenci düşünelim:

• Matematik — 4 kredi — AA (4,00) → 16,00
• Fizik — 3 kredi — BB (3,00) → 9,00
• Kimya — 3 kredi — CC (2,00) → 6,00
• Tarih — 2 kredi — BA (3,50) → 7,00

Toplam ağırlıklı puan 38,00; toplam kredi 12. AGNO = 38 ÷ 12 = 3,17 olur. Basit ortalama alsaydınız (4+3+2+3,5) ÷ 4 = 3,13 bulurdunuz; kredi ağırlığı sonucu değiştirir.

AGNO ile GANO arasındaki fark

Bu iki kısaltma sık karıştırılır:

• AGNO / Dönem ortalaması: Yalnızca o dönem aldığınız derslerin ortalamasıdır.
• GANO / Genel ortalama: Öğrenimin başından itibaren alınan tüm derslerin ortalamasıdır. Mezuniyet, burs ve onur belgesi bu değere bakar.

Bazı üniversiteler bu kısaltmaları farklı kullanır; yönetmeliğinizdeki tanımı esas alın.

Harf notu karşılıkları

Türkiye’de yaygın kullanılan tablo şöyledir:

• AA = 4,00 · BA = 3,50 · BB = 3,00 · CB = 2,50
• CC = 2,00 · DC = 1,50 · DD = 1,00 · FD = 0,50 · FF = 0,00

Katsayılar üniversiteden üniversiteye küçük farklar gösterebilir; bazı kurumlar A/B/C harflerini artı-eksi ile böler. Kendi yönetmeliğinizdeki tabloyu kontrol edin.

Ortalamayı yükseltmenin matematiği

Ortalama yükseltmek istiyorsanız bilmeniz gereken şudur: etkiyi belirleyen tek şey kredidir. Zaten 100 kredi tamamlamış bir öğrencinin 3 kredilik tek dersten AA alması genel ortalamayı çok az oynatır, çünkü yeni ders toplam kredinin küçük bir kısmıdır. Bu yüzden:

• Ortalamayı erken dönemde toparlamak, geç dönemde toparlamaktan çok daha kolaydır.
• Yüksek kredili derslere (genelde alan dersleri) ağırlık vermek, ortalamayı en hızlı hareket ettiren yoldur.
• Düşük not alınan yüksek kredili bir dersi tekrarlamak, düşük kredili iki dersi tekrarlamaktan daha etkilidir.

4’lük sistem 100’lük sisteme nasıl çevrilir?

En yaygın pratik yöntem 4’lük notu 25 ile çarpmaktır: 3,00 × 25 = 75. Ancak bu doğrusal bir yaklaşımdır. YÖK’ün resmî dönüşüm tablosu tam olarak doğrusal değildir ve yurt dışı başvuru, yüksek lisans başvurusu, memurluk ataması gibi resmî işlemlerde o tablo esas alınır. Resmî bir belge için mutlaka transkriptinizdeki dönüşümü veya YÖK tablosunu kullanın; buradaki değer fikir vermek içindir.

Bütünleme ve ders tekrarı ortalamaya nasıl işler?

Bir dersi tekrar aldığınızda, çoğu üniversitede ortalamaya son alınan not girer; eski not transkriptte görünmeye devam eder ama hesaba katılmaz. Bazı kurumlar iki notun yüksek olanını alır. Bu ayrım ders tekrarı kararınızı doğrudan etkilediği için yönetmeliğinizden teyit edin.