Faiz Hesaplama
Anapara, faiz oranı ve vadeye göre basit faiz getirisini hesaplayın. Vade sonu tutar, günlük getiri ve stopaj açıklaması dahil.
Basit faiz nasıl hesaplanır?
Basit faizde getiri yalnızca anapara üzerinden işler; kazanılan faiz yeniden yatırılmaz. Formül şudur:
- Faiz = Anapara × Yıllık oran × (Gün ÷ 365)
- Vade sonu tutar = Anapara + Faiz
100.000 ₺’yi yıllık %45 faizle 32 gün vadeye yatırırsanız: 100.000 × 0,45 × (32 ÷ 365) = 3.945,21 ₺ brüt faiz kazanırsınız. Vade sonunda hesabınızda 103.945,21 ₺ görünür.
Gün sayısı neden 365’e bölünüyor?
Bankalar faizi yıllık oran üzerinden ilan eder ama mevduat vadeleri 32, 46, 92 gün gibi kısa dönemlerdir. Yıllık oranı o vadeye orantılamak için gün sayısı 365’e bölünür.
Bu yüzden “yıllık %45 faiz” demek, 32 günde %45 kazanacaksınız demek değildir. 32 günlük gerçek getiri oranınız 45 × (32 ÷ 365) = %3,95’tir. Vitrindeki büyük oranla hesabınıza yansıyan tutar arasındaki fark buradan gelir.
Brüt faiz ile net faiz farkı: stopaj
Mevduat faizinden gelir vergisi stopajı kesilir ve bu kesinti banka tarafından kaynağında yapılır. Elinize geçen net tutar her zaman hesaplanan brüt faizin altındadır.
Stopaj oranı vade uzunluğuna göre kademelendirilir: kısa vadelerde daha yüksek, uzun vadelerde daha düşük uygulanır. Oranlar Cumhurbaşkanı kararıyla dönem dönem değiştirildiği için, hesabınızı yaparken bankanızın o an uyguladığı güncel stopaj oranını teyit etmelisiniz.
Bu araç brüt faizi hesaplar. Net getiriyi bulmak için brüt faizden stopajı düşmeniz gerekir.
Basit faiz ile bileşik faiz arasındaki fark
Basit faizde kazanç her dönem aynı anapara üzerinden hesaplanır. Bileşik faizde ise kazanılan faiz anaparaya eklenir ve sonraki dönemde o da faiz üretir.
- Basit faiz: 100.000 ₺, %45, 3 yıl → her yıl 45.000 ₺ → toplam 235.000 ₺
- Bileşik faiz: Aynı koşullarda → 304.862 ₺
Aradaki 70.000 ₺’lik fark tamamen “faizin faizinden” gelir. Kısa vadelerde iki yöntem birbirine yakın sonuç verir; vade uzadıkça makas hızla açılır.
Pratikte mevduat hesapları vade sonunda kapanır ve yeniden açılır; her yenilemede faiz anaparaya eklenirse aslında bileşik faiz işlemiş olur. Bunun hesabı için bileşik faiz hesaplama aracını kullanın.
Enflasyon: görünen getiri ile gerçek getiri
Faiz kazancınızı değerlendirirken bakmanız gereken asıl sayı reel getiridir:
- Reel getiri ≈ Nominal faiz − Enflasyon
Yıllık %45 faiz alıyorsanız ve enflasyon %50 ise, paranız sayı olarak büyümüş ama alım gücü olarak küçülmüştür. Mevduatın koruyucu olup olmadığını belirleyen tek ölçüt budur.
Kesin hesap için formül biraz farklıdır: (1 + nominal) ÷ (1 + enflasyon) − 1. %45 faiz ve %50 enflasyonda reel getiri −%3,33 çıkar.
Vade bozmanın maliyeti
Vadeli hesabı vadesinden önce kapatırsanız, çoğu bankada o güne kadar işlemiş faizin tamamını kaybedersiniz ve vadesiz hesap faizi (genelde çok düşük) uygulanır. Bu, acil nakit ihtiyacı ihtimali olan paralar için uzun vade seçmenin gizli maliyetidir.
Bu riski azaltmak için parayı tek bir uzun vadeye bağlamak yerine, farklı vadelerde birden fazla hesaba bölmek yaygın bir yöntemdir. Böylece nakit ihtiyacında yalnızca bir dilimi bozarsınız.
Sıkça Sorulan Sorular
Basit faiz nasıl hesaplanır?
Anapara, yıllık faiz oranı ve gün sayısının 365’e bölümüyle çarpılır. 100.000 ₺ için %45 faizle 32 günde 3.945,21 ₺ brüt faiz oluşur.
Yıllık %45 faiz 32 günde ne kadar kazandırır?
Yaklaşık %3,95 getiri sağlar, %45 değil. Yıllık oran vadeye orantılanır: 45 × (32 ÷ 365) = 3,95. İlan edilen oranla hesaba yansıyan tutar arasındaki fark bundan kaynaklanır.
Faiz gelirinden vergi kesilir mi?
Evet, mevduat faizinden gelir vergisi stopajı banka tarafından kaynağında kesilir. Oran vade uzunluğuna göre değişir ve dönem dönem güncellenir; net getiriniz bu kesinti sonrası kalan tutardır.
Basit faiz ile bileşik faiz arasındaki fark nedir?
Basit faizde kazanç hep aynı anapara üzerinden hesaplanır; bileşik faizde kazanılan faiz anaparaya eklenip o da faiz üretir. 100.000 ₺, %45 ve 3 yılda basit faiz 235.000 ₺, bileşik faiz 304.862 ₺ verir.
Reel getiri nedir?
Enflasyon düşüldükten sonra kalan gerçek kazançtır. %45 faiz alıp %50 enflasyonla karşılaşıyorsanız paranız sayıca büyümüş ama alım gücü olarak küçülmüştür. Mevduatın koruyucu olup olmadığını belirleyen ölçüt budur.
Vadeyi bozarsam faizim ne olur?
Çoğu bankada o güne kadar işlemiş faizin tamamını kaybeder ve çok düşük olan vadesiz hesap faizini alırsınız. Bu riske karşı parayı farklı vadelerde birden fazla hesaba bölmek yaygın bir yöntemdir.
Hesaplamalar 2026 yılı yasal oran ve tutarlarına göre yapılır (son güncelleme: 02.09.2026). Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır; resmî işlemlerde ilgili kurumun hesabı esas alınır.