İşveren Maliyeti Hesaplama

Bir çalışan işverene ne kadara mal olur?

İşverenin maliyeti, çalışana ödenen brüt ücretten fazladır. Brüt ücretin üzerine işveren payı SGK primleri eklenir:

• İşveren maliyeti = Brüt ücret + (Brüt × İşveren SGK oranı) + Yan haklar

2026 yılında teşviksiz toplam işveren SGK oranı %21,75’tir (işsizlik sigortası işveren payı dahil).

60.000 ₺ brüt ücretli bir çalışan için: 60.000 + (60.000 × 0,2175) = 60.000 + 13.050 = 73.050 ₺ aylık maliyet oluşur.

SGK teşvikleri

İşveren primi, belirli koşullarda indirimli uygulanır:

• 5 puanlık indirim: İmalat sektöründe uygulanmaya devam ediyor. Oran %16,75’e iner.
• 2 puanlık indirim: İmalat dışındaki sektörlerde, önceki 4 puanlık indirimin yerine 2026 başından itibaren uygulanıyor. Oran %19,75 olur.

Teşvikten yararlanmak için prim ve vergi borcunun bulunmaması, bildirimlerin süresinde yapılması gibi koşullar aranır. Koşullar sağlanmadığında oran teşviksiz seviyeye döner.

Toplam yükün dağılımı

Bir istihdamda ödenen paranın nereye gittiğini görmek öğreticidir. 60.000 ₺ brüt ücretli bir çalışan için kabaca:

• İşveren cebinden çıkan: yaklaşık 73.050 ₺
• Çalışanın eline geçen (ocak ayı): brütten SGK, gelir ve damga vergisi düşülmüş net tutar
• Aradaki fark: SGK primleri (işçi + işveren), gelir vergisi ve damga vergisi olarak kamuya gider

Yıl ilerledikçe çalışan üst gelir vergisi dilimine geçtiği için net maaş düşer; işveren maliyeti ise sabit kalır. Yani maliyet/net oranı yıl içinde büyür.

Yan hakların maliyeti

Yemek ve yol yardımı gibi kalemler, belirli sınırlara kadar SGK priminden ve gelir vergisinden istisnadır. Bu istisna sınırları içinde kalan ödemeler işverene ek prim yükü getirmez ve çalışanın eline vergisiz geçer — bu yüzden aynı maliyetle daha yüksek net sağlamanın en verimli yollarından biridir.

Sınırı aşan kısımlar ise ücret sayılır: hem SGK matrahına hem gelir vergisi matrahına girer ve maliyeti belirgin şekilde artırır.

Hesaba katılmayan diğer maliyetler

Yukarıdaki hesap doğrudan bordro maliyetidir. Gerçek personel maliyeti şunları da içerir:

• Kıdem ve ihbar tazminatı karşılığı: Her çalışan için gelecekte doğacak yükümlülük, muhasebede karşılık ayrılarak takip edilir.
• Yıllık izin: İzinli geçen süre boyunca ücret ödenmeye devam eder.
• İş sağlığı ve güvenliği: Zorunlu eğitimler, periyodik sağlık muayeneleri, uzman ve hekim hizmet bedeli.
• Ekipman ve alan: Bilgisayar, yazılım lisansı, ofis alanı, elektrik ve internet payı.
• İşe alım ve eğitim: İlan, mülakat süreci ve yeni çalışanın verimli hâle gelene kadar geçen süre.

Bu kalemler dahil edildiğinde gerçek personel maliyeti, bordro maliyetinin belirgin şekilde üzerine çıkar.